Wie doet het het best? 6 landen die vooroplopen in toegankelijkheid

Wat maakt een land toegankelijk?

Toegankelijkheid raakt het dagelijks leven op veel plekken: in de bus stappen, een gebouw binnengaan, online een afspraak maken of een brief van de overheid lezen. Een land is toegankelijk als mensen met een beperking dat allemaal zelfstandig en op gelijke voet kunnen doen.

Drie dingen maken het verschil:

• Wetten die duidelijke eisen stellen aan de overheid en aan private bedrijven.

• Handhaving door instanties die naleving controleren en klachten behandelen.

• Uitvoering in de praktijk, van drempelvrije stations tot toegankelijke websites.

Veel landen hebben op papier goede wetten. De landen in dit artikel laten ook vooruitgang zien bij handhaving en in de dagelijkse praktijk.

Bestaat er een officiële ranking van de meest toegankelijke landen?

Een wereldwijde ranking die alle aspecten van toegankelijkheid omvat, bestaat niet. De meest uitgebreide vergelijking van digitale toegankelijkheid is de DARE Index van het non-profitinitiatief G3ict. Die beoordeelt 137 landen op drie gebieden: wettelijke verplichtingen, het vermogen om ze uit te voeren en de werkelijke resultaten voor mensen met een beperking.

In de meest recente editie uit 2020 stonden Qatar, Australië en Israël op de eerste drie plaatsen. In Europa liepen Italië en Frankrijk voorop. De index meet alleen het beleid voor digitale toegankelijkheid en de uitvoering ervan. Over de algemene mensenrechtensituatie in een land zegt hij niets.

Voor steden is er de Access City Award van de Europese Commissie. In 2026 won Zaragoza, vóór Valencia en Rennes. Zweden won de prijs tot nu toe het vaakst, met vier eerste plaatsen sinds 2014.

Rankings zijn wel maar één perspectief. De volgende zes landen zijn voorbeelden van verschillende, succesvolle aanpakken – geen ranglijst van plaats 1 tot 6.

Duitsland

In Duitsland geldt sinds 2002 een gelijkebehandelingswet voor mensen met een beperking in de publieke sector. De verordening BITV 2.0 verplicht federale overheidsinstanties om hun websites en apps toegankelijk te maken, en de deelstaten hebben vergelijkbare regels.

De grootste verandering kwam op 28 juni 2025. Sindsdien geldt het Barrierefreiheitsstärkungsgesetz (BFSG), de Duitse omzetting van de European Accessibility Act, ook voor veel private bedrijven, zoals webwinkels, banken en aanbieders van e-books. Een centrale markttoezichthouder controleert de naleving.

In internationale vergelijkingen hoort Duitsland niet bij de koplopers. Maar met de BFSG is toegankelijkheid voor een groot deel van het bedrijfsleven verplicht geworden – een grote stap vooruit.

Zweden

Zweden geldt vaak als voorloper op het gebied van inclusie. Het Zweedse Agentschap voor Participatie (Myndigheten för delaktighet) coördineert het nationale beleid voor mensen met een beperking en ondersteunt overheidsinstanties bij de uitvoering.

Voor digitale diensten heeft Zweden een wet over de toegankelijkheid van digitale overheidsdiensten. Het Agentschap voor Digitale Overheid (DIGG) controleert of overheidswebsites en -apps aan de eisen voldoen. Sinds 2025 geldt de European Accessibility Act ook in Zweden voor veel private bedrijven.

Ook in de praktijk blinken Zweedse steden uit. Geen enkel land heeft de Access City Award van de Europese Commissie vaker gewonnen: Göteborg (2014), Borås (2015), Jönköping (2021) en Skellefteå (2023) behaalden allemaal de eerste plaats.

Italië

Italië was een van de eerste landen in Europa met een wet over digitale toegankelijkheid: de Legge Stanca uit 2004. Het Agentschap voor Digitaal Italië (AgID) stelt richtlijnen op en houdt toezicht op de naleving. Overheidsinstanties en de verplichte bedrijven moeten elk jaar uiterlijk 23 september een toegankelijkheidsverklaring publiceren of bijwerken.

Sinds 2020 geldt de wet ook voor grote private bedrijven met een gemiddelde jaaromzet van meer dan 500 miljoen euro. Bij overtredingen dreigen boetes tot 5% van de omzet. In de DARE Index 2020 was Italië het best scorende Europese land, met 75,5 van de 100 punten op de vierde plaats wereldwijd.

Canada

De Accessible Canada Act trad in 2019 in werking. De wet geldt voor federale overheidsinstanties en voor bedrijven in federaal gereguleerde sectoren, zoals banken, telecommunicatie en vervoer.

In januari 2026 publiceerde de Canadese regering een routekaart naar een drempelvrij Canada in 2040. Die is samen met mensen met een beperking opgesteld, volgens het principe "Nothing Without Us" – niets over ons zonder ons. De behoefte is groot: in 2022 gaf 27% van de Canadezen van 15 jaar en ouder aan ten minste één beperking te hebben.

Australië

In Australië verbiedt de Disability Discrimination Act sinds 1992 discriminatie van mensen met een beperking. De wet geldt voor overheidsinstanties en private bedrijven, bijvoorbeeld in het onderwijs, op het werk en bij de toegang tot diensten. De nationale strategie Australia's Disability Strategy 2021–2031 legt de doelen voor dit decennium vast.

Ook op het gebied van digitale toegankelijkheid scoort Australië sterk. In de DARE Index 2020 stond het land met 80 van de 100 punten wereldwijd op de tweede plaats.

Japan

Japan combineert technologie met praktische oplossingen in de openbare ruimte. Geleidelijnen in de bestrating, die blinde mensen wereldwijd door straten en stations leiden, zijn in de jaren zestig in Japan uitgevonden. Veel stations hebben nu geleidelijnen, geluidssignalen en toegankelijke toiletten.

Ook juridisch heeft Japan stappen gezet. Sinds 1 april 2024 zijn ook private bedrijven verplicht om redelijke aanpassingen te bieden voor mensen met een beperking. Daarvoor gold die plicht vooral voor overheidsinstanties.

Wat deze landen gemeen hebben

Ondanks hun verschillende aanpak hebben de zes landen een aantal dingen gemeen:

• Duidelijke wetten voor overheid en bedrijfsleven: Toegankelijkheid is geen vrijwillige keuze, maar een verplichting.

• Onafhankelijk toezicht: Instanties controleren de naleving en behandelen klachten.

• Betrokkenheid van mensen met een beperking: De Canadese routekaart laat zien hoeveel beter oplossingen worden als mensen die het aangaat meedenken.

• Fysieke en digitale toegankelijkheid samen: Drempelvrije stations en toegankelijke websites horen er allebei bij.

Wat dit betekent voor digitale toegankelijkheid

In alle zes landen wordt digitale toegankelijkheid steeds belangrijker. In de EU gelden met de European Accessibility Act sinds 2025 gemeenschappelijke eisen voor veel digitale producten en diensten. De technische basis wereldwijd zijn de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG).

Bij Eye-Able zien we elke dag hoeveel verschil toegankelijke websites maken. Onze Web Accessibility Index laat zien hoe toegankelijk de websites in verschillende sectoren zijn – en waar nog werk te doen is.

Conclusie

Geen enkel land is volledig drempelvrij. Maar Duitsland, Zweden, Italië, Canada, Australië en Japan laten zien hoe vooruitgang eruitziet: duidelijke wetten, consequente handhaving en oplossingen die samen met mensen met een beperking ontstaan. De belangrijkste les geldt voor elk land en elke organisatie: toegankelijkheid werkt het best als je er vanaf het begin rekening mee houdt.

Benieuwd hoe toegankelijk je eigen website is? Onze gratis toegankelijkheidscheck geeft je binnen 2 minuten een eerste overzicht.

FAQ: toegankelijke landen

Welk land is het meest toegankelijk ter wereld?

Een eenduidig antwoord is er niet, omdat geen enkele ranking alle aspecten van toegankelijkheid omvat. In de DARE Index 2020 voor digitale toegankelijkheid stonden Qatar, Australië en Israël op de eerste drie plaatsen. Ook landen als Italië, Zweden, Canada en Japan worden vaak als goede voorbeelden genoemd.

Bestaat er een wereldwijde ranking voor toegankelijkheid?

De meest uitgebreide wereldwijde vergelijking is de DARE Index van G3ict. Die beoordeelt de digitale toegankelijkheid van 137 landen; de meest recente editie is uit 2020. Voor steden in de EU is er daarnaast de Access City Award van de Europese Commissie.

Hoe toegankelijk is Nederland?

Nederlandse overheidsinstanties zijn al sinds 2018 wettelijk verplicht hun websites en apps toegankelijk te maken. Sinds 28 juni 2025 geldt via de European Accessibility Act ook voor veel private bedrijven een toegankelijkheidsplicht, bijvoorbeeld voor webwinkels en bankdiensten.

Wat maakt een land toegankelijk?

Een toegankelijk land heeft duidelijke wetten voor overheid en bedrijfsleven, instanties die de naleving controleren en praktische oplossingen in het dagelijks leven. Denk aan drempelvrij openbaar vervoer, toegankelijke gebouwen en digitale diensten die iedereen kan gebruiken.

Welke wetten regelen digitale toegankelijkheid?

In de EU gelden de European Accessibility Act voor veel private bedrijven en de Europese richtlijn 2016/2102 voor overheidsinstanties. Andere voorbeelden zijn de Accessible Canada Act en de Australische Disability Discrimination Act. De meeste van deze wetten verwijzen naar de WCAG als technische standaard.